Kedi sahiplerinin en sık karşılaştığı sorunlardan biri kusmadır. Haftada bir kez tüy yumağı çıkaran, ardından iştahla mamasını yiyen bir kedi ile bir gün içinde defalarca kusan, saklanan ve su içmeyen bir kedi aynı durumda değildir. Bu yazıda kedi kusmasının nedenlerini, kusmanın rengine göre ne anlama gelebileceğini ve hangi durumda vakit kaybetmeden veterinere başvurmanız gerektiğini anlatıyoruz.
Kedi Kusması Neden Olur?
Kusma bir hastalık değil, bir belirtidir. Altında basit bir mide rahatsızlığı da, tedavi gerektiren ciddi bir hastalık da yatabilir. En sık nedenler şunlardır:
- Tüy yumağı: Kediler tımar sırasında çok miktarda tüy yutar. Uzun tüylü ırklarda ve tüy döküm dönemlerinde tüy yumağı kusması daha sık görülür.
- Hızlı yemek yeme: Mamayı çok hızlı yiyen kediler kısa süre sonra mamayı neredeyse sindirilmemiş hâlde geri çıkarabilir.
- Ani mama değişikliği ve besin hassasiyeti: Yeni bir mamaya bir anda geçmek ya da bazı içeriklere karşı hassasiyet mideyi bozabilir.
- İç parazitler: Özellikle yavru kedilerde yuvarlak solucanlar kusmaya yol açabilir; bazen kusmukta solucan görülür.
- Yabancı cisim: İp, iplik, lastik, oyuncak parçası gibi cisimler mide ya da bağırsakta tıkanmaya neden olabilir. Bu durum acildir.
- Zehirlenmeler: Zambak gibi bazı bitkiler, temizlik ürünleri ve insan ilaçları kediler için çok tehlikelidir.
- Altta yatan hastalıklar: Böbrek hastalığı, tiroid bezinin aşırı çalışması (özellikle yaşlı kedilerde), pankreatit, iltihabi bağırsak hastalığı, karaciğer hastalıkları ve şeker hastalığı tekrarlayan kusmanın sık nedenlerindendir.
Rengine ve Görünüşüne Göre Kedi Kusması
Kusmuğun rengi tek başına tanı koydurmaz, ancak hekiminize vereceğiniz bilgi açısından değerlidir. Mümkünse kusmuğun fotoğrafını çekmeniz muayenede çok işe yarar.
Kedinin beyaz köpük kusmasıGenellikle midenin boş olduğu dönemlerde mide sıvısı ve mukusun çıkarılmasıdır. Tek seferlik ise çoğu zaman ciddi değildir; ancak sık tekrarlıyorsa mide iltihabı, kronik hastalıklar ya da tüy yumağı açısından değerlendirilmelidir.
Kedinin sarı kusmasıSarı renk çoğunlukla safradan kaynaklanır ve uzun süre aç kalan kedilerde, özellikle sabah saatlerinde görülebilir. Öğün aralarını kısaltmak bazen yardımcı olur. Sık tekrarlayan sarı kusma; karaciğer, safra yolları, pankreas veya bağırsak sorunlarının belirtisi olabileceğinden muayene gerektirir.
Kedinin yeşil kusmasıSafranın koyulaşması ya da kedinin ot ve bitki yemesi yeşil renge yol açabilir. Evdeki bitkilerin kediler için zehirli olup olmadığını mutlaka kontrol edin.
Kedi tüy yumağı kusmasıSilindir şeklinde, tüyle karışık kusmuk tipiktir. Ayda bir iki kez görülmesi birçok kedi için olağandır. Daha sık oluyorsa düzenli tarama, tüy yumağına yönelik mamalar ve hekiminizin önerdiği destekler faydalı olur. Kedi tüy yumağı çıkarmaya çalıştığı hâlde çıkaramıyor, öğürüp duruyor ve iştahı kesildiyse tıkanma açısından muayene edilmelidir.
Kahverengi kusmaÇoğu zaman sindirilmiş mamadır. Ancak kahve telvesine benzeyen, koyu ve tanecikli bir görünüm sindirilmiş kanı düşündürür ve acil değerlendirme gerektirir.
Kedinin kan kusmasıKusmukta taze kırmızı kan ya da kan pıhtısı görülmesi her zaman veterinere başvurma nedenidir. Ağız içi yaralanmalardan mide ülserine, zehirlenmelerden pıhtılaşma bozukluklarına kadar pek çok neden olabilir.
Ne Zaman Hemen Veterinere Gitmelisiniz?
Aşağıdaki durumlardan biri varsa beklemeden kliniğe başvurun:
- 24 saat içinde birden fazla kez kusma ya da kusmanın günlerce sürmesi
- Kusmukta kan, kahve telvesi görünümü veya solucan
- Halsizlik, saklanma, su içmeme, iştahsızlık
- Kusmaya ishalin eşlik etmesi
- Karına dokunulduğunda ağrı, şişkin karın
- İp, iplik, oyuncak parçası gibi bir şey yuttuğundan şüphelenmeniz
- Zehirli bir madde ya da bitkiye erişmiş olması
- Erkek kedide kusmayla birlikte idrar yapamama veya kumda sık sık ıkınma (idrar yolu tıkanıklığı acildir)
- Yavru, çok yaşlı ya da kronik hastalığı olan bir kedi olması
Yavru Kedi Kusması
Yavru kediler sıvı kaybına yetişkinlerden çok daha hassastır ve kısa sürede halsizleşebilir. Yavrularda kusmanın sık nedenleri iç parazitler, ani mama değişiklikleri, yabancı cisimler ve aşısız yavrularda viral enfeksiyonlardır. Yavru kedinizde kusma birden fazla kez tekrarlıyorsa evde beklemek yerine muayene ettirmeniz en doğrusudur. Düzenli iç parazit uygulamaları ve aşı takvimi bu riskleri önemli ölçüde azaltır.
Evde Neler Yapabilirsiniz, Neler Yapmamalısınız?
Kediniz bir kez kustu, ardından enerjik ve normal davranıyorsa:
- Temiz ve taze suya her zaman erişebildiğinden emin olun.
- Birkaç saat mideyi dinlendirip ardından küçük porsiyonlarla mamaya başlayın.
- Hızlı yiyen kediler için yavaş yeme kapları ya da günlük mamayı daha sık ve küçük öğünlere bölmek işe yarar.
- Mama değişikliklerini 7–10 güne yayarak yapın.
Yapmamanız gerekenler: Kedinize insanlar için üretilmiş mide ilaçları, ağrı kesiciler ya da bitkisel karışımlar vermeyin; bunların bir kısmı kediler için zehirlidir. Kedileri de uzun süre aç bırakmayın: 24 saatten uzun süre yemek yemeyen kedilerde karaciğer yağlanması gibi ciddi sorunlar gelişebilir.
Kliniğimizde Kusmanın Nedeni Nasıl Araştırılır?
Muayenede kedinizin genel durumu, sıvı kaybı ve karın bölgesi değerlendirilir. Gerektiğinde kan tahlili ile böbrek, karaciğer ve tiroid fonksiyonlarına bakılır; yabancı cisim ve tıkanma şüphesinde dijital röntgen ve ultrason ile görüntüleme yapılır. Tekrarlayan kusmalarda tedavi, dahiliye bölümümüzde altta yatan nedene göre planlanır.
Sıkça Sorulan Sorular
Kedinin haftada bir kusması normal mi?Ara sıra tüy yumağı kusması pek çok kedide görülür. Ancak haftada birden fazla kusma "normal" kabul edilmemeli; özellikle kilo kaybı ya da iştah değişikliği eşlik ediyorsa hekiminizle görüşün.
Kedim kustuktan sonra mama yiyebilir mi?Tek seferlik kusma sonrası kediniz iyi görünüyorsa birkaç saat bekleyip az miktarda mama verebilirsiniz. Verdiğiniz mamayı da kusuyorsa muayene gereklidir.
Kedinin köpük kusması tehlikeli mi?Tek seferlik beyaz köpük kusması çoğunlukla boş mideyle ilgilidir. Sık tekrarlıyorsa ya da halsizlik varsa altta yatan nedenin araştırılması gerekir.
İzmit ve Kocaeli'de kedinizin kusmasıyla ilgili bilgi almak ya da randevu oluşturmak için bizi 0538 611 33 94 numarasından arayabilirsiniz. Genel muayene sayfamızdan muayene sürecimiz hakkında bilgi alabilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavinin yerini tutmaz. Evcil dostunuzla ilgili bir endişeniz varsa veteriner hekiminize danışın.
